Bir etkinliği düzenlemek, blog yazısı hazırlamak veya evde küçük bir çalışma tamamlamak çok sayıda karar içerir. İş bittiğinde yalnızca sonuca bakıp geçmek, hangi yöntemin işe yaradığını unutmanıza yol açabilir. Kısa bir değerlendirme, bütün süreci yeniden yazmak zorunda kalmadan deneyimi saklamayı amaçlar. Bunun için birkaç somut soruya yanıt vermek yeterlidir.
İlk hedefle ortaya çıkan sonucu karşılaştırın
Başta neyi tamamlamayı amaçladığınızı yazın. Sonra gerçekten ortaya çıkan şeyi tarif edin. “Başarılı oldu” veya “iyi gitmedi” gibi genel yargılar yerine gözlenebilir sonuç kullanın. Örneğin “etkinlik duyurusu üç gün önceden paylaşıldı ama yer bilgisi sonradan düzeltildi” cümlesi tartışılabilir bir kayıt sunar.
İlk hedef süreç içinde değiştiyse bunu da belirtin. Başlangıçta planlanan işin küçülmesi her zaman kötü sonuç değildir; ihtiyaç değişmiş olabilir. Değerlendirme, eski plana bağlı kalmadığınız için kendinizi yargılamak yerine değişimin nedenini anlamalıdır. Böylece gerçek sonuçla başlangıç varsayımını birbirinden ayırabilirsiniz.
Olanla yorumunuzu ayrı yazın
“Kimse ilgilenmedi” bir yorumdur. “Davet edilen sekiz kişiden üçü yanıt verdi” ise gözlemdir; sayı gerçekten biliniyorsa yazılabilir. Gözlemin yanına olası açıklamaları ekleyebilirsiniz, fakat bunları kesin neden gibi sunmayın. Yanıt verilmemesinin nedeni zaman, kanal veya mesajın belirsizliği olabilir.
Örneğin bir dosyanın geç hazırlanması için önce süreçte hangi adımın uzadığını bulun. Kaynak mı eksikti, görev mi büyüdü, bir yanıt mı beklendi? “Daha disiplinli olmalıydım” demek bu ayrımları gizler. Somut bir darboğaz, gelecek denemede neyin değiştirilebileceğini daha açık gösterir.
İyi işleyen ayrıntıyı da kaydedin
Değerlendirme yalnızca hata listesi olmak zorunda değildir. Malzemenin önceden hazırlanması, ortak dosya adlarının anlaşılır olması veya tek bir kişinin değişiklik duyurması işe yaramış olabilir. Bu ayrıntıları yazmazsanız sonraki işte tesadüfen kaybolabilirler. Başarıyı sağlayan küçük uygulamaları adlandırmak değerlidir.
Bir etkinlikte herkesin yeri kolay bulması için gönderilen tek sayfalık bilgi notu yararlı olduysa örneğini saklayın. Aynısını her işte kopyalamak gerekmez; hangi ihtiyacı karşıladığını hatırlamak yeterlidir. Böylece tekrar kullanılabilecek yöntemle yalnızca o güne özgü koşulu ayırabilirsiniz. Bu ayrım kişisel bir çalışma arşivi oluşturur.
Gelecek iş için yalnızca bir değişiklik seçin
Uzun bir iyileştirme listesi hazırlamak yeni işin önüne geçebilir. En çok etkisi olacağını düşündüğünüz küçük bir adımı seçin. “Daha erken başla” yerine “kaynak listesini metin yazımından önce tamamla” gibi açık bir değişiklik belirleyin. Sonraki projede bunun uygulanıp uygulanmadığını görebilirsiniz.
Seçilen adımın hangi soruna yanıt verdiğini de yazın. Ortak takvimde saatler karıştıysa düzenleme yetkisini açıklığa kavuşturmak anlamlı olabilir. Sorun kaynak kalitesiyse daha fazla toplantı yapmak doğrudan çözüm olmayabilir. Değişikliği gözlemlediğiniz durumla bağlamak, iyi görünen ama etkisi belirsiz önerileri ayırır.
Kaydı ulaşılabilir bir yerde tutun
Değerlendirmenin başlığına proje adı ve tarihi ekleyin. Ortak çalışmada kişileri suçlayan ifadeler yerine süreç ve gözlemler üzerinden yazın. Farklı görüşler varsa bunları ayrı not edebilirsiniz. Herkesin aynı yoruma varması gerekmez; hangi bilginin ortak olduğu ve nerede ayrışıldığı anlaşılmalıdır.
The Open University'nin yansıtıcı öğrenme rehberi, deneyimi bilinçli biçimde inceleme yaklaşımını ele alır. Günlük projelerde bunun küçük karşılığı, sonucu ve sonraki adımı açıkça kaydetmektir. Yeni işe başlarken önceki değerlendirmenin son satırını okuyun. Kayıt o anda kullanılıyorsa, tamamlanmış iş gelecekteki çalışmaya gerçekten katkı sağlıyor demektir.
Gelecek işin başında önceki değişikliği gerçekten denediğinizi kontrol edin. Aynı notun sürekli tekrar yazılması, önerinin henüz günlük çalışma adımına dönüşmediğini gösterebilir.
