Yeni bir konuya başlarken çok sayıda video, kitap ve kurs biriktirmek kolaydır. Fakat kaynak toplamakla bir şey üretebilmek aynı çalışma değildir. Dört haftalık küçük bir proje, sınırlı bir hedef seçip ne yapabildiğinizi görmeniz için kullanılabilecek bir plan örneğidir. Süreyi kendi koşullarınıza göre değiştirebilirsiniz; dört hafta uzmanlık garantisi değildir.
Başlangıçta gösterilebilir bir sonuç seçin
“Fotoğrafçılığı öğreneceğim” geniş bir hedeftir. “Pencere ışığıyla aynı nesnenin üç farklı fotoğrafını çekip seçimimi açıklayacağım” daha sınırlıdır. Bir yabancı dil için kısa tanışma kaydı, yazılım için tek iş yapan küçük araç veya tarih için kaynaklı bir zaman çizelgesi seçebilirsiniz.
Çıktının ne zaman tamamlanmış sayılacağını yazın. Örneğin fotoğraf projesinde üç kare, her kare için ışık notu ve son seçim gerekebilir. Pahalı ekipman veya büyük bir sunum hazırlamadan önce mevcut araçlarla yapılabilecek kapsamı belirleyin. Başlangıçta bilmediğiniz noktaları da listeleyin; sonraki çalışmanın yönünü bu sorular gösterecektir.
Birinci hafta: Temel soruları ve kaynakları ayırın
İlk hafta bütün alanı öğrenmeye çalışmak yerine projenin gerektirdiği birkaç kavramı seçin. Fotoğraf örneğinde ışığın yönü, gölge ve kadraj yeterli başlangıç olabilir. Bir ana kaynak ve gerektiğinde bakılacak yardımcı kaynak belirleyin. Farklı anlatımlar arasında sürekli geçiş yapmak yerine önce seçtiğiniz kaynağın ilgili bölümünü tamamlayın.
Notlarınızı kendi cümlelerinizle tutun. Kaynaktaki her satırı kopyalamak yerine kavram, kısa açıklama ve projedeki kullanımını yazabilirsiniz. Anlamadığınız ifadeleri ayrı soru listesine alın. Kaynak adresini ve gerekiyorsa bölüm bilgisini saklamak, sonradan doğru yere dönmenizi kolaylaştırır.
İkinci hafta: Küçük bir ilk deneme üretin
İlk ürünün kusursuz olmasını beklemeyin. Fotoğraf örneğinde aynı nesneyi pencereye farklı açılarla koyarak birkaç kare çekin. Her denemede tek bir değişkeni oynatmak karşılaştırmayı anlaşılır kılar. Çekim sırasında neyi değiştirdiğinizi not edin; yalnızca dosya sayısını artırmayın.
Çalışma oturumunu şu üç kayıtla kapatabilirsiniz:
- Ne yapmayı denedim?
- Ortaya ne çıktı?
- Sonraki denemede neyi değiştireceğim?
Bir aşamada takılırsanız eksik bilgiyi daraltın. “Hiç anlamıyorum” yerine “Yandan ışıkta nesnenin bir bölümü neden kayboluyor?” gibi somut soru, uygun açıklamayı aramanızı kolaylaştırır. Gerekiyorsa hedefi küçültün; yeni konu ekleyerek projeyi büyütmeyin.
Üçüncü hafta: Geri bildirimi belirli bir soruyla isteyin
Bir arkadaşınıza, öğretmene veya ilgili topluluğa yalnızca “Nasıl olmuş?” diye sormak yerine incelemesini istediğiniz noktayı belirtin. Fotoğrafta ana nesne açıkça seçiliyor mu, yazdığınız araç beklenen girdiyi işliyor mu, zaman çizelgesinde kaynaklar anlaşılır mı? Geri bildirim isteği de projenin amacıyla ilgili olmalıdır.
Alınan her öneriyi uygulamak zorunda değilsiniz. Önerinin hangi sorunu çözdüğünü düşünün ve küçük bir denemeyle karşılaştırın. İki kişi zıt yorum yaptığında projenin başlangıç ölçütüne dönün. Görüş farkını tek doğru arayışına çevirmek yerine seçeneklerin etkisini not edin. Değiştirdiğiniz sürümü saklamak, önceki denemeyle karşılaştırmanızı sağlar.
Dördüncü hafta: Sonucu tamamlayıp süreci gözden geçirin
Seçtiğiniz çıktıyı son hâline getirin ve başta yazdığınız tamamlanma koşullarıyla karşılaştırın. Ürün neyi gösteriyor, hangi sınırlarda kullanılabilir ve hangi sorular açık kaldı? Kısa bir açıklama hazırlayın. Yapamadığınız kısmı gizlemek yerine kapsamın dışında kalan işi belirleyin.
Ardından öğrenme notlarına bakın. Hangi kaynak gerçekten kullanıldı, hangi uygulama yararlı bilgi verdi, nerede zaman planınız gerçekçi değildi? Sonraki proje için tek bir düzenleme seçebilirsiniz. Örneğin kaynak sayısını azaltmak veya denemeyi daha erken başlatmak. Proje dosyalarını, kaynakları ve son notu aynı yerde saklayın. Böylece elinizde yalnızca tamamlandı işareti değil, yeniden bakabileceğiniz somut bir çalışma kaydı bulunur.
